Edebi Önemi ve Kurgu DehasıBurada, Türk yayıncılık tarihi ve polisiye koleksiyonculuğu açısından son derece nadide ve merak uyandırıcı bir "isim ve yayınevi" eşleşmesi devreye giriyor. Cumhuriyet dönemi sahafiye dünyasının önemli markalarından biri olan Taner Kitabevi’nin geçmiş yıllarda bastığı "Karakolda Cinayet", aslında günümüz okurlarının Altın Kitaplar basımlarından "Ölümün Sesi" (ya da eski adıyla Ölüm Çığlığı) olarak çok iyi bildiği o tarihi ilk romandır (Orijinal adıyla The Murder at the Vicarage). Eserin dünya edebiyatındaki en büyük unvanı, polisiye tarihinin en popüler amatör kadın dedektifi olan Miss Marple’ın (Bayan Marple) sahne aldığı ve tüm dünyaya tanıtıldığı ilk uzun soluklu roman olmasıdır. Taner Kitabevi'nin seçtiği bu nostaljik isim, cinayetin bir karakolda değil, köyün saygın papazının çalışma odasında işlendiği gerçeği düşünüldüğünde, o dönem popüler olan "karakol/polis" temalı polisiye algısına göz kırpan esprili bir yayıncılık tercihidir.
Atmosfer ve Temalar
Roman, Christie evreninin kalbi sayılan, dışarıdan son derece huzurlu ama içeriden dedikodularla, küçük hesaplarla kaynayan St. Mary Mead köyünde geçer. Herkesin nefret ettiği, sert mizaçlı Albay Protheroe'nun papazın evinde ölü bulunmasıyla köydeki tüm dengeler altüst olur. Eserin ana teması bütünüyle "görünüşün aldatıcılığı ve insan doğasının ikiyüzlülüğü" üzerine kuruludur. Katili bulmak profesyonel polislerin yürüttüğü teknik incelemelerle değil; köy halkının geçmişini, kimin kiminle ne derdi olduğunu bir insan sarrafı gibi bilen Miss Marple'ın dantel örerken yaptığı o keskin gözlemlerle mümkün olacaktır. Hikayenin bizzat köyün papazının ağzından, yer yer mizahi ve ironik bir dille anlatılması da kurguyu türdaşlarından ayırır.
Taner Kitabevi Baskısının Karakteristiği
Taner Kitabevi’nin bu eski ve artık koleksiyon değeri taşıyan basımı, o dönem Türkçesindeki kendine has üslubu ve nostaljik kelime seçimleriyle tam bir dönem retrospektifidir. Günümüz modern çevirilerine kıyasla daha eski, belki biraz daha köşeli ama buram buram sahafiye kokan bir Türkçe barındırır. Agatha Christie’nin İngiliz taşra hayatını resmettiği o kendine has dünyasını, eski kuşak Türk okurlarının algısına sunuş biçimiyle tam bir arşivlik parçadır. Kitap arkası klişelerinden uzak; hem Miss Marple’ın doğuşuna tanıklık etmek hem de Türk yayıncılık tarihinin polisiye serüvenini hissetmek isteyenler için eşsiz bir zihin egzersizidir.
Sahaflardan Gelen Gizem: "Karakolda Cinayet" Koleksiyonunuzda Var Mı?
Polisiyenin tonton efsanesi Miss Marple'ın ilk kez dünyaya adım attığı bu muazzam eseri, Taner Kitabevi'nin o eski ve nadide basımı üzerinden forumda masaya yatırıyoruz!- Aranızda Miss Marple'ın bu ilk macerasını Taner Kitabevi'nin o eski Karakolda Cinayet baskısıyla okuma şansına erişen koleksiyoner üyelerimiz var mı, yoksa çoğumuz gibi siz de eseri Ölümün Sesi veya Ölüm Çığlığı adlarıyla mı tükettiniz?
- Cinayetin bir karakolda değil de bizzat köy papazının çalışma odasında işlenmesine rağmen, eski yayınevlerimizin kitaba Karakolda Cinayet gibi isimler seçmesini o dönemin polisiye yayıncılığı açısından nasıl değerlendiriyorsunuz?
